Eliminatiedieet voor hond en kat
Een eliminatiedieet is de enige betrouwbare manier om een voedselallergie vast te stellen. Zo pak je het stap voor stap aan, inclusief valkuilen en dagboek-tips.
In 30 seconden
De kern van deze gids- Een eliminatiedieet duurt minimaal acht weken. Daarna is bij ruim negen op de tien dieren met een voedselallergie duidelijke verbetering te zien.
- In die periode eet je dier écht niets anders dan het dieetvoer en water, ook geen snoepjes, kauwbotten of smaakjes van medicijnen.
- Na verbetering volgt een provocatietest met het oude voer. Komen de klachten terug, dan is de diagnose rond.
- De meeste mislukte eliminatiediëten mislukken door een kleine ‘uitzondering’, niet door het voer.
Wil je weten of je hond of kat een voedselallergie heeft? Dan kom je niet om een eliminatiedieet heen. Het vraagt wat doorzettingsvermogen, maar met een goed plan is het prima te doen. Hieronder lees je precies hoe.
Waarom een eliminatiedieet?
Er bestaat geen betrouwbare bloed-, haar- of speekseltest voor voedselallergie bij honden en katten. Het enige wat werkt, is het principe van weglaten en terugzetten: je haalt alle mogelijke boosdoeners uit het menu, kijkt of de klachten verdwijnen en test daarna of ze terugkomen.
Voor je begint: de checklist
- Je dierenarts heeft vlooien, mijten en huidinfecties uitgesloten of behandeld.
- Je hebt een lijst gemaakt van alles wat je dier de afgelopen jaren heeft gegeten, inclusief snoepjes.
- Je hebt een dieetvoer gekozen (zie hieronder).
- Iedereen in huis weet dat het dier acht weken niets anders mag.
- Je hebt een dagboekje of notitie-app klaarstaan.
Stap 1: kies het juiste dieetvoer
Je hebt twee opties:
- Een gehydrolyseerd dieet. De eiwitten zijn zo klein geknipt dat het afweersysteem ze meestal niet herkent. Dit is de veiligste keuze, zeker als je niet precies weet wat je dier allemaal heeft gegeten. Meestal een veterinair dieet, verkrijgbaar bij je dierenarts of bijvoorbeeld Medpets.
- Een dieet met een nieuwe eiwitbron. Eén dierlijke eiwitbron die je dier nog nooit heeft gehad. Kies bij voorkeur een veterinair dieet, omdat gewoon winkelvoer vaker sporen van andere eiwitten bevat.
Lees meer in de koopgidsen over hypoallergeen hondenvoer en hypoallergeen kattenvoer.
Stap 2: acht weken strikt volhouden
Dit is het moeilijkste deel. Je dier eet acht weken lang alleen het dieetvoer en water. Dat betekent:
- Geen snoepjes, kauwsnacks of kauwbotten, tenzij die exact passen bij het dieet.
- Geen tafelrestjes of ‘een stukje kaas’ om een pil in te verstoppen.
- Geen tandpasta of medicijnen met smaakstof. Overleg met je dierenarts over alternatieven.
- Geen voer van andere huisdieren. Voer apart.
- Geen ontsnapte hapjes bij de buren of op straat.
Tip voor beloningen: houd een deel van de dagelijkse portie apart en gebruik die brokjes als snoepje. Bij natvoer kun je kleine stukjes in de oven drogen tot ‘koekjes’.
Stap 3: houd een dagboek bij
Noteer elke dag kort:
- Jeuk op een schaal van 0 tot 10
- Ontlasting (aantal keer, consistentie)
- Bijzonderheden: oorontsteking, braken, een ‘uitglijder’
Maak elke week een foto van de probleemplekken. Zo zie je verbetering die je anders mist, en heb je goede informatie voor je dierenarts.
Wat kun je verwachten?
| Week | Wat zie je meestal? |
|---|---|
| 1 tot 2 | Darmklachten worden vaak al rustiger. Jeuk is meestal nog hetzelfde. |
| 3 tot 5 | Bij veel dieren begint de jeuk af te nemen. |
| 6 tot 8 | Bij ruim negen op de tien dieren met een voedselallergie is nu duidelijk verbetering. |
Is er na acht weken nauwelijks verbetering, terwijl het dieet echt strikt was? Dan is voedselallergie minder waarschijnlijk als hoofdoorzaak.
Stap 4: de provocatietest
Zijn de klachten flink verbeterd? Dan komt het spannende deel: je geeft het oude voer weer. Komen de klachten binnen enkele dagen tot ongeveer twee weken terug, dan is de diagnose voedselallergie bevestigd. Ga dan direct terug naar het dieetvoer, de klachten zakken meestal snel weer.
Veel baasjes slaan deze stap over omdat het dier zo lekker gaat. Begrijpelijk, maar zonder provocatie weet je niet zeker of het voer de oorzaak was, of dat bijvoorbeeld het seizoen veranderde.
Stap 5: uitzoeken waar je dier precies op reageert
Wil je meer keuze in voer en snacks? Test dan losse ingrediënten. Voeg twee weken lang één ingrediënt toe aan het dieetvoer, bijvoorbeeld gekookte kip. Geen reactie? Dan is kip veilig. Wel een reactie? Dan weet je dat kip moet worden vermeden. Zo bouw je stap voor stap een lijstje op.
De vijf meest gemaakte fouten
- Te vroeg stoppen. Na vier weken ‘nog niks’ zien is normaal.
- Kleine uitzonderingen. Eén kauwstaaf per week kan het hele dieet verstoren.
- Een ‘nieuwe’ eiwitbron die niet nieuw is. Lam en eend zitten in veel gewone voeders.
- Smaakjes in medicijnen. Veel tabletten voor wormen of vlooien zijn op smaak gemaakt met vlees.
- Geen provocatietest doen. Daardoor blijf je twijfelen.
Benieuwd welk type dieetvoer bij jouw dier past? Doe de keuzehulp.
Veelgestelde vragen
Kan een eliminatiedieet korter dan acht weken?
Darmklachten verbeteren vaak al binnen twee weken. Voor huidklachten is acht weken nodig om bij de meeste dieren een eerlijk oordeel te geven. Stop dus niet te vroeg.
Mag mijn hond tijdens het eliminatiedieet een kauwbot?
Nee, tenzij die precies van dezelfde ingrediënten is gemaakt als het dieetvoer. Kauwbotten, runderhuid en gedroogde snacks zijn een veelvoorkomende reden dat een dieet mislukt.
Wat als mijn dier niet verbetert op het eliminatiedieet?
Dan is voedselallergie minder waarschijnlijk, of was het dieet niet helemaal strikt. Bespreek met je dierenarts of een omgevingsallergie of andere oorzaak meespeelt, of dat een ander dieetvoer zinvol is.
Mag ik zelf een eliminatiedieet koken?
Een zelfgekookt dieet met één nieuwe eiwitbron en één koolhydraatbron kan voor de testperiode, maar het is niet volwaardig voor lange tijd. Doe dit alleen in overleg met je dierenarts of een veterinair voedingsdeskundige.
Deze gids is bedoeld als heldere uitleg, niet als diagnose. Klachten zoals jeuk, braken of diarree kunnen veel oorzaken hebben. Laat je dierenarts meekijken voordat je ingrijpend van voer wisselt.