Voedselallergie bij honden
Hoe herken je een voedselallergie bij je hond, wat zijn de meest voorkomende boosdoeners en hoe stel je het betrouwbaar vast? Alles in één heldere gids.
In 30 seconden
De kern van deze gids- Een voedselallergie is een reactie van het afweersysteem op een eiwit in het voer, meestal een dierlijk eiwit zoals rund, zuivel of kip.
- Het meest voorkomende signaal is jeuk het hele jaar door, vooral aan poten, oren, snuit, oksels en rond de anus.
- Bloed-, haar- en speekseltesten zijn niet betrouwbaar. Alleen een eliminatiedieet van minstens acht weken geeft echt uitsluitsel.
- Een allergie kan op elke leeftijd ontstaan, ook als je hond al jaren hetzelfde voer eet.
Krabt je hond zich de hele dag, likt hij aan zijn poten tot ze rood zijn of komt die oorontsteking steeds terug? Dan kan voeding een rol spelen. In deze gids lees je hoe een voedselallergie werkt, welke signalen erbij horen en hoe je stap voor stap ontdekt of voer de boosdoener is.
Wat is een voedselallergie?
Bij een voedselallergie reageert het afweersysteem van je hond op een bestanddeel uit het voer alsof het een indringer is. Bijna altijd gaat het om een eiwit: het eiwit uit rundvlees, uit melk, uit kip of uit tarwe bijvoorbeeld. Het lichaam maakt antistoffen aan en reageert met een ontsteking, vaak in de huid.
Dat is iets anders dan een voedselintolerantie. Daarbij is het afweersysteem niet betrokken, maar kan het lichaam een stof gewoon niet goed verwerken. Denk aan een hond die van melk diarree krijgt omdat hij lactose slecht verteert.
Voedselallergie is minder zeldzaam dan veel mensen denken. Onder honden die bij de dierenarts komen met jeuk, heeft naar schatting ongeveer één op de tien tot één op de drie een voedselallergie als (mede)oorzaak.
De meest voorkomende symptomen
De klachten lijken sterk op die van andere huidproblemen, en dat maakt het lastig. Let vooral op:
- Jeuk die het hele jaar door aanwezig is, dus niet alleen in het pollenseizoen.
- Likken, bijten en krabben aan poten, snuit, oksels, buik, liezen en rond de anus.
- Steeds terugkerende oorontsteking, soms aan één kant, vaak aan beide.
- Rode huid, puistjes of huidinfecties die na een kuur weer terugkomen.
- Darmklachten: zachte ontlasting, vaker dan drie keer per dag poepen, winderigheid of af en toe braken.
Bij een deel van de honden zie je zowel huid- als darmklachten. Juist die combinatie is een sterke aanwijzing richting voeding.
Goed om te weten: honden met een voedselallergie hebben vaak óók een omgevingsallergie (atopische dermatitis), bijvoorbeeld voor huisstofmijt of pollen. Hypoallergeen voer helpt dan wel, maar lost niet alles op.
Welke ingrediënten veroorzaken het vaakst een allergie?
Uit een groot overzicht van wetenschappelijke studies (Mueller e.a., 2016) blijkt dat bij honden deze voedingsmiddelen het vaakst betrokken zijn:
| Ingrediënt | Aandeel van de gevallen |
|---|---|
| Rundvlees | ongeveer 34% |
| Zuivel | ongeveer 17% |
| Kip | ongeveer 15% |
| Tarwe | ongeveer 13% |
| Soja | ongeveer 6% |
| Lam | ongeveer 5% |
Daarna volgen onder andere maïs, ei, varken, vis en rijst. Valt je iets op? De bekende boosdoeners zijn simpelweg de ingrediënten die het vaakst in hondenvoer zitten. Een hond kan alleen allergisch worden voor iets wat hij eerder heeft gegeten.
Waarom bloedtesten je niet verder helpen
Online en bij sommige praktijken worden testen aangeboden die via bloed, haar of speeksel een voedselallergie zouden aantonen. Het klinkt handig, maar onderzoek laat steeds opnieuw zien dat deze testen niet betrouwbaar zijn. Ze geven veel valse uitslagen, zowel positief als negatief. Ook een gezonde hond kan ‘allergisch’ uit zo’n test komen.
De enige betrouwbare manier om een voedselallergie vast te stellen is een eliminatiedieet gevolgd door een provocatietest.
Zo stel je een voedselallergie vast
1. Sluit eerst andere oorzaken uit
Vlooien, schurftmijt, gist- en bacteriële infecties geven precies dezelfde klachten. Laat je dierenarts deze eerst uitsluiten of behandelen. Lees ook onze gids over jeuk bij honden.
2. Start een eliminatiedieet
Je hond eet minimaal acht weken uitsluitend voer met een eiwitbron die hij nog nooit heeft gehad, of een voer met gehydrolyseerde eiwitten. In ons stappenplan voor het eliminatiedieet lees je precies hoe je dat aanpakt, inclusief de valkuilen.
3. Doe de provocatietest
Zijn de klachten flink verminderd? Dan geef je het oude voer weer. Komen de klachten binnen een paar dagen tot twee weken terug, dan is de diagnose voedselallergie zo goed als zeker. Daarna kun je ingrediënten één voor één testen om precies te weten waar je hond op reageert.
Welk voer kies je dan?
Er zijn grofweg twee soorten hypoallergeen hondenvoer:
- Voer met een nieuwe eiwitbron (novel protein), bijvoorbeeld paard, konijn, hert, kangoeroe of insect. Dit werkt alleen als je hond die eiwitbron echt nog nooit heeft gegeten.
- Gehydrolyseerd voer, waarbij de eiwitten zo klein zijn geknipt dat het afweersysteem ze meestal niet herkent. Dit is vaak een veterinair dieet en een veilige keuze als je niet precies weet wat je hond allemaal al heeft gehad.
Twijfel je welke van de twee bij jouw hond past? Doe dan de keuzehulp. Veterinaire hydrolysaatdiëten vind je onder andere bij Medpets.
Is voedselallergie te genezen?
Een voedselallergie gaat meestal niet over, maar is wel heel goed onder controle te houden. Weet je eenmaal waar je hond op reageert, dan kun je die ingrediënten vermijden. Veel honden leven daarna zonder klachten, zolang ook snoepjes, kauwsnacks en tafelrestjes vrij zijn van de boosdoener.
Veelgestelde vragen
Kan mijn hond ineens allergisch worden voor voer dat hij al jaren eet?
Ja. Een allergie ontstaat juist doordat het afweersysteem een eiwit vaker tegenkomt. Veel honden reageren op een ingrediënt dat ze al lang eten.
Is graan de belangrijkste oorzaak van voedselallergie bij honden?
Nee. Dierlijke eiwitten zoals rund, zuivel en kip veroorzaken veel vaker een allergie dan granen. Tarwe komt wel voor, maar graanvrij voer is geen oplossing op zich.
Hoe snel zie je verbetering met hypoallergeen voer?
Darmklachten verbeteren vaak binnen twee weken. Voor jeuk en huidproblemen heb je meer geduld nodig. Reken op zes tot acht weken voordat je een goed oordeel kunt geven.
Bestaat er een bloedtest voor voedselallergie bij honden?
Er worden bloed-, haar- en speekseltesten aangeboden, maar wetenschappelijk onderzoek laat zien dat ze voedselallergie niet betrouwbaar aantonen. Een eliminatiedieet is de enige betrouwbare methode.
Deze gids is bedoeld als heldere uitleg, niet als diagnose. Klachten zoals jeuk, braken of diarree kunnen veel oorzaken hebben. Laat je dierenarts meekijken voordat je ingrijpend van voer wisselt.